الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

107

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

سلمة الخزاعى ، سواد بن قارب الدّوسى ، شقّ بن مصعب الأغارى ، عزّى سلمة و عوف بن ربيعة الأسدى . « 1 » ( 1 ) از جمله زنانى كه ادعاى كهانت مىكردند ، عبارت بودند از : كاهنة ذى الخصلة ، كاهنهء سعديّه ، كاهنه شعثاء ، زرقاء بنت زهير و طريفهء كاهنه ، همسر عمرو بن عامر « 2 » . گاهى بعضى از زنان بدكاره هم جزء همين كاهن‌ها بودند « 3 » . به كسى كه اخبار آسمانى را به كاهن مىداد ، رئى مىگفتند ، يعنى آن كه ديده مىشود يا به نظر مىرسد . آنان به جن ايمان داشته و از آن مىترسيدند و عبادتشان مىكردند و رابطهء خويشاوندى بين آنان و خدا قائل بودند ؛ اگر چه اجّنه و ديوان را از مظاهر شرّ مىدانستند . چنان كه ملائكه و فرشتگان را دختران خدا و مظهر خير و بركت مىشمردند : « وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ الْجِنَّ وَ خَلَقَهُمْ وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَ بَناتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ » « 4 » ؛ آنان براى خدا شريك‌هايى از جن قرار دادند ، در صورتى كه جن را هم خدا آفريده است . و از روى نادانى براى خدا پسران و دخترانى به تصور آوردند . شايد كه اعتقاد به مظاهر خير و شر از مجوس‌ها كه دوگانه‌پرست بوده‌اند ، به اينها سرايت كرده است . ( 2 ) اگر چه بسيارى از اينها جنّ ، ملائكه ، ارواح ، بت‌ها و اصنام را از شفيعان خويش در نزد خدا مىدانستند ؛ چنان كه در قرآن كريم آمده است : « وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى » « 5 » ؛ ولى اين براى نجات از آتش جهنم نبوده است ؛ بلكه : « اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا » « 6 » ، « وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ » « 7 » ؛ « و آنان كه غير از او ديگرى را معبود خود گرفتند و گفتند كه بدين منظور اينها را مىپرستيم تا

--> ( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 16 و الاغانى ، ج 9 ، ص 70 و ج 15 ، ص 84 . گفته مىشود كه به سطيح گفته شد : اين علم را از كجا به دست آورده‌اى ؟ گفت : از جنّ همراهم ياد گرفته‌ام كه او اخبار آسمانى را هنگامى كه خدا با موسى عليه السّلام در طور سينا مناجات مىكرده ، شنيده است ! ( 2 ) . مجمع الامثال ، ج 1 ، ص 19 و ، ج 2 ، ص 54 و سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 16 در حاشيه . ( 3 ) . المحبر ، ص 184 . ( 4 ) . انعام ( 6 ) ، 100 . ( 5 ) . زمر ( 39 ) ، 3 . ( 6 ) . مريم ( 19 ) ، 81 . ( 7 ) . يس ( 36 ) ، 74 .